KAYNAKLAR / SÖZLÜK
Pazarlama sözlüğü.
İşimizde her gün kullandığımız 24 terim. Her birinin kısa tanımı ve onu nasıl kullandığımız sade Türkçeyle.
A
- AI beyanı
- Bir görsel, video ya da sesin yapay zekâ ile üretildiğinin açıkça belirtilmesi.
- Yapay zekâ ile ürettiğimiz her görsel ve videoda beyan kullanırız. Gerçek bir kişinin benzerini üretmeyiz.
- Artımlılık
- Bir pazarlama faaliyeti olmasaydı gerçekleşmeyecek ek sonuç.
- Bölge ya da kitle bazlı kontrollü testlerle ölçülür. “Reklam olmasa da gelecek miydi” sorusunun cevabıdır.
- Atıf
- Bir satışın ya da lead'in hangi pazarlama temasına bağlandığını belirleme yöntemi.
- Tek bir atıf modeli doğruyu söylemez. Platformun iddiasını, analitiğin ölçtüğünü ve cironun söylediğini yan yana koyarız.
B
- Break-even ROAS
- Reklamın zarar etmediği en düşük ROAS değeri; ürün marjından hesaplanır.
- Kampanya açılmadan önce hesaplarız. Bu eşiğin altında kalan harcama, ciro getirse de para kaybettirir.
C
- CAC
- Bir yeni müşteriyi kazanmanın ortalama maliyeti.
- Reklam harcamasına ajans, araç ve platform ücretlerini de ekleyerek gerçek CAC'yi hesaplarız. Müşterinin bıraktığı kârla yan yana okunur.
- CAPI
- Meta Conversions API: dönüşüm bilgisinin tarayıcı yerine sunucudan Meta'ya gönderilmesi.
- Tarayıcı engellemelerinde kaybolan dönüşümleri azaltır. Kurulumu rıza ayarlarıyla birlikte yapar, gönderilen alanları belgeleriz.
- Consent Mode
- Google etiketlerinin ziyaretçinin rıza tercihine göre davranmasını sağlayan ayar.
- Rıza yoksa etiket ateşlemez. Rıza bannerı kullanan sitelerde Consent Mode v2'yi varsayılan olarak reddedilmiş kurarız.
- CPM / CPC
- Bin gösterim başına maliyet ve tıklama başına maliyet.
- Tek başına başarı ölçütü değildir; ucuz tıklama pahalı satış getirebilir. Satışa dönen sonuçla birlikte okuruz.
- ctwa_clid
- Click-to-WhatsApp reklamından başlayan sohbete Meta'nın eklediği tıklama kimliği.
- Sohbetin hangi reklamdan geldiğini bu kimlikle kaydederiz. Satış kapandığında bilgi reklam platformuna geri beslenir.
E
- EEAT
- Deneyim, uzmanlık, yetkinlik ve güvenilirlik: Google'ın içerik kalitesini değerlendirme çerçevesi.
- İçeriği uzman bir yazar yazar, adı ve tarihiyle yayımlanır. Gerçek deneyim yapay zekâ taslağının yerine geçemez.
F
- Fractional CMO
- Şirketin pazarlama direktörlüğünü yarı zamanlı ya da dışarıdan üstlenen yönetici modeli.
- Bizde Dış CMO adıyla geçer. Bütçe kararlarını, ajans koordinasyonunu ve yönetime raporlamayı kapsar.
G
- GEO
- Generative Engine Optimization: markanın yapay zekâ yanıtlarında doğru ve görünür yer alması için yapılan çalışma.
- Sorgu setini düzenli tarar, alıntılanma ve share of model'i ölçeriz. İçerik ve teknik düzen bu ölçüme göre önceliklendirilir.
I
- IndexNow
- Yeni ya da güncellenen sayfaları arama motorlarına anında bildiren protokol.
- Yayın akışına bağlanır; içerik güncellendiğinde arama motoru beklemeden haberdar olur.
K
- Kreatif varyant
- Aynı mesajın farklı görsel, kanca ya da metinle hazırlanmış alternatifi.
- Meta'da kampanya başına 8–15 varyantla çalışırız. Varyantlar aynı ölçüyle karşılaştırılır, kazanan fikir bir sonraki brief'e girer.
L
- Landing
- Reklam ya da kampanyadan gelen ziyaretçinin indiği, tek hedefe odaklı sayfa.
- Tek mesaj, tek eylem. Hızını, formunu ve dönüşüm sinyalini kampanyadan önce test ederiz.
- llms.txt
- Sitenin içeriğini yapay zekâ asistanlarına özetleyen düz metin dosyası.
- Kurulumu kolay ve maliyeti düşük bir adımdır. Etkisi henüz sınırlı; beklentiyi buna göre koyarız.
M
- MER
- Toplam gelirin toplam pazarlama harcamasına oranı (marketing efficiency ratio).
- Tek tek kanalların kendine pay verdiği sayılar yerine işin bütününe bakar. Yönetici özetinde ilk okuduğumuz sayıdır.
- MMM
- Marketing mix modeling: kanalların satışa katkısını toplu veriyle istatistiksel olarak tahmin eden model.
- Çerez ve kullanıcı verisine dayanmaz. Yeterli veri geçmişi gerektirir; Panel'e ikinci aşamada eklenecek.
P
- Pipeline
- Lead'lerin satışa doğru ilerlediği aşamaların listesi.
- Miletus CRM'de yeni, görüşüldü, teklif, satış ya da kayıp aşamalarıyla tutulur. Hangi kaynağın hangi aşamada tıkandığı görünür.
R
- Retainer
- Belirli bir kapsam için aylık sabit ücretle sürdürülen hizmet modeli.
- Kapsam ve teslimat takvimi sözleşmede yazar. Aylık iptal hakkıyla çalışırız.
- ROAS
- Reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına oranı.
- Platformun gösterdiği ROAS çoğu zaman ücretleri ve vergiyi dışarıda bırakır. Biz ROAS'ı gerçek maliyetle hesaplar ve kârlılık eşiğiyle birlikte okuruz.
S
- Schema
- Sayfadaki bilginin arama motorlarına yapılandırılmış biçimde anlatılması (schema.org).
- Her sayfada kurum, hizmet, ürün ve SSS işaretlemesi kullanırız. İşaretleme görünen içerikle birebir aynı olmalıdır.
U
- UTM
- Bağlantıya eklenen ve trafiğin kaynağını, aracını ve kampanyasını belirten etiketler.
- Tüm etiketleri küçük harfle ve tek bir adlandırma kuralıyla yazarız. Kuralsız UTM, raporu kanal kanal parçalar.
DAVET
Bir sonraki büyük fikri konuşalım.
Pazarlama Röntgeni için formu doldurun; iki iş günü içinde dönüyoruz.